Between a Human and a Beast

Polecamy specjalny numer czasopisma "Miscellanea Anthropologica et Sociologica", pełen dostęp online: http://maes-online.com/abstracted.php?level=4&id_issue=874253

Wilki i ludzie

Nakładem wydawnictwa grupakulturalna.pl właśnie ukazała się książka Wilki i ludzie. Małe kompendium wilkologii (red. D. Wężowicz-Ziółkowska, E. Wieczorkowska, współpraca: K. Jaglarz).
Na 362 stronach znajduje się 17 rozdziałów autorstwa polskich (i nie tylko!) humanistów oraz biologów.

Opis książki (z okładki):
Wszak zanim zaprzyjaźniliśmy się z psem, to najpierw mieliśmy do czynienia z wilkiem, który powoli zmieniał się w psa. Więc czy wybierając psie towarzystwo, weszliśmy także we wspólnotę z jego nie- oswojonym przodkiem? Jeśli tak było, to jako ludzie jesteśmy z nim stowarzyszeni; przejęliśmy wilczą cząstkę, która pozostała w psim charakterze, nosimy jakieś wilcze cechy, które od psich trudno odróżnić.
Ale może jest inaczej, może to, co prawdziwie wilcze nigdy nie dało się oswoić i pozostało w lesie, w stanie dzikim, na wolności? Wilk nie byłby po prostu psem sprzed osiemnastu tysięcy lat, lecz posiadaczem cech gatunkowych, które wymknęły się udomowieniu. Inny, obcy, nieznany, nieprzewidywalny, czasem groźny, a nawet niebezpieczny.
I pomyśleć, że ten tajemniczy byt sprzed kilkunastu tysięcy lat jednak jakoś przetrwał, choć zdawało się, że jest wytępiony do nogi. On jednak powraca na opuszczone tereny: ktoś nocą słyszał wycie, ktoś widział jamę albo trop sznurującej watahy. Ale musiał mieć szczęście, bo egzemplarzy Canis lupus na terenie Polski pojawia się ostatnio zaledwie kilkaset. Dziwne uczucie, przejmująca myśl, że ten byt rodem z bajki albo z dalekiej przeszłości odcisnął ślady pazurów niedaleko naszych siedzib. Czy to możliwe? Chciałoby się w to wierzyć, chciałoby się pozwolić mu być, a nawet pomóc, żeby był – nie jest przecież zły, jest dziki.
I o nim właśnie jest ta książka.
(Aleksander Nawarecki)

Książka "Pies też człowiek?"

Niedawno ukazała się książka "Pies też człowiek? Relacje psów i ludzi we współczesnej Polsce"

"Książka doskonale napisana: kompetentna, poszerzająca horyzonty, uświadamiająca, historycznie istotna, a do tego – miejscami – bardzo wzruszająca. Jest napisana ze znawstwem problemów i, co równie ważne, z wielką miłością do zwierząt - nie tą sentymentalną, której wyrazem jest wiązanie różowych wstążeczek przy kolczatce czy hodowla zwierząt traktowanych jako bio-dzieła sztuki, lecz miłością rzeczywistą, dzięki której wiemy, że ani zwierzę nie jest człowiekiem, ani człowiek nie jest zwierzęciem". prof. Magdalena Środa

Literatura rosyjska wobec upodmiotowienia zwierząt

Właśnie ukazała się książka dr Justyny Tymienieckiej-Suchanek pt. Literatura rosyjska wobec upodmiotowienia zwierząt. W kręgu zagadnień ekofilozoficznych.

Nowatorska monografia poświęcona jest problematyce ekofilozoficznej rozważanej na materiale literatury rosyjskiej (od połowy XIX do końca XX w.), która dotąd była nieobecna w dyskursie literaturoznawczym współczesnej rusycystyki. Autorka omawia podmiotowość zwierząt; podejmuje, poszukuje i analizuje zagadnienia ekofilozoficzne dotyczące relacji i interakcji pomiędzy człowiekiem a zwierzętami, z uwzględnieniem oceny i kwalifikacji moralnej ludzkich czynów wynikających z owych relacji (ekoetyka). Rozważania mają na celu określenie jakości ludzkiego bycia z nieludźmi na podstawie wybranych utworów z zakresu prozy, poezji i publicystyki. Ta interdyscyplinarna książka z pogranicza literaturoznawstwa i ekofilozofii, etyki środowiskowej i etologii kognitywnej, nawiązująca też do innych nauk (zoosemiotyki, prawnej ochrony zwierząt), stanowi próbę wpisania się w kontekst studiów zwanych „trzecią kulturą”.

Pozaludzkie/arcyludzkie - specjalny numer "Tekstów Drugich"

W najnowszym numerze "Tekstów Drugich" 1-2/2013 znalazło się kilka artykułów związanych ze studiami nad zwierzętami. M.in. przetłumaczony przez K. Krasuskę fragment z książki Cary'ego Wolfe'a "What is posthumanism?" o animal studies jako dyscyplinie naukowej; artykuł polemiczny z koncepcją D. Haraway gatunków stowarzyszonych - Joanny Żylińskiej (przeł. A. Barcz); jak i prace polskich teoretyków: Ewy Domańskiej, która studia nad zwierzętami widzi w szerszej perspektywie zachodzących zmian w humanistyce, stąd też tytuł  - "Humanistyka ekologiczna"; artykuł Aleksandry Ubertowskiej  "Natura u kresu (ekocyd). Podmiotowość po katastrofie", gdzie badaczka dostrzega związki pomiędzy studiami nad Holocaustem, ekokrytyką i humanistyką nieantropocentryczną, pokazuje sprawczość zwierząt w narracji literackiej, przypisując zwierzętom siłę transgresji; w tekście o posthumanizmie i zwierzęcych narracjach Anna Barcz dostrzega związek pomiędzy refleksją Wolfe'a a zmianami zachodzącymi w tekście literackim, w którym zwierzętom dosłownie udzielono głosu, głównie na przykładzie Kafki i Bułchakowa. Zaś inne teksty z tego tomu wpisują się w najnowsze i najbardziej aktualne dyskusje w humanistyce.